WOSCU Yangiliklari
Amudaryo quyi oqimidagi qoraqalpoqlar gilamchiligi
Gilamdo‘zlik Xiva (Xorazm) xonligida ham sezilarli miqyosda tarqalgan: asosiy gilam ishlab chiqaruvchilar turkmanlar (yovmudlar va chovdorlar), qoraqalpoqlar, o‘zbeklar va qozoqlar bo‘lishgan.
Farg‘ona vodiysidagi qipchoq va qirg‘izlar gilamchiligi
Qo‘qon xonligi aholining ko‘p millatliligi, turli maishiy hayot tarzi bilan ajralib turadi.
Nurota tog‘lari orasida o‘zbek-turkmanlar gilamchiligi
Amirlikning yirik shaharlari – Buxoro va Samarqand bozorlariga asosiy gilam yetkazib beruvchilar Amudaryoning o‘rta oqimi hududlarida istiqomat qilgan turkmanlar va Qashqadaryo arablari bo‘lgan.
Samarqand viloyati o‘zbek qabilalari guruhlarining gilamchiligi
Amirlikning yirik shaharlari – Buxoro va Samarqand bozorlariga asosiy gilam yetkazib beruvchilar Amudaryoning o‘rta oqimi hududlarida istiqomat qilgan turkmanlar va Qashqadaryo arablari bo‘lgan.
To‘qima gilamlarni tayyorlash uchun ishlatilagan ashyolar va texnikalar
To‘qima gilamlarni tayyorlash uchun qo‘y yungi (kam miqdorda – echki va tuya juni), shuningdek, paxta ipi ishlatilgan.
Oʻrta Osiyoning birinchi rus tadqiqotchilaridan biri gidrotexnik, arxeolog, geograf va botanik Dmitriy Demyanovich Bukinich ekanligini bilasizmi?
D.D. Bukinich 1924 yilda taniqli olim va geograf Nikolay Ivanovich Vavilov boshchiligidagi Afg'onistonga ekspeditsiya tarkibida Kafaristondan (zamonaviy Afg'oniston Nuriston viloyati hududining tarixiy nomi) shimoldan janubga o'tgan birinchi yevropalik hisoblanadi.
Mahalliy gilamdo‘zlik mahsulotlari
Mahalliy gilamdo‘zlik mahsulotlarining rang barang turlari, ularning badiiy bezagi boyligi bilan ajralib turadi.
Toshkent paranjisining boshqa paranjilardan farqi
Boshqa hududlar paranjisi bilan taqqoslaganda u ancha bejirim va oddiy tikilgan.
Toshkentda nikohdan so‘ng qizlar ko‘ylagini almashtirish udumi bo‘lgan
Toshkentda nikoh to‘yidan so‘ng qizlik ko‘ylagini ayollar ko‘ylagiga almashtirish marosimi bo‘lgan.
Aniq va tabiiy fanlar
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti 1943 yil O‘zbek davlat ommaviy kutubxonasining (hozirgi Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi) Sharq bo‘limi asosida tashkil etildi.
“Sharafnomai Iskandariy” – Nizomiy “Xamsa”sining so‘nggi kitobidagi jang manzaralarini Kamoliddin Behzod qanday tasvirlagan?
“Sharafnomai Iskandariy” – Nizomiy “Xamsa”sining so‘nggi kitobi bo‘lib, “sharqning Rafaeli” nomini olgan buyuk musavvir Kamoliddin Behzod qalamiga mansub ushbu illyustratsiya dostonning jang manzaralarini aks ettirgan.
Matematik qo’lyozmalar
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti 1943 yil O‘zbek davlat ommaviy kutubxonasining (hozirgi Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi) Sharq bo‘limi asosida tashkil etildi.
Astronomiya
O‘rta asrlarda astronomiya va u bilan bog‘liq astrologiya Sharq xalqlari orasida juda qadrlangan.
Movaraunnaxr ustalari Xitoy uslublariga taqlid qilishganmi?
XI asrning ikkinchi yarmi va XII asrda Movarounnahrda jigarrang, qizil va zaytun rangidagi bo‘yoqlar bilan qoplanadigan shaffof, sariq sirli sopol idishlar ishlab chiqarilgan.
XIX asrda va XX asr boshlarida gilam va gilam mahsulotlaridagi bezaklarda diniy-marosimiy tasavvurlar
Gilamdagi surat o‘z-o‘zidan matn o‘rnida kelib, unda deyarli har bir unsur maʼlum bir tushuncha va narsaning ramziy shakli bo‘lib xizmat qilgan.
Kalta junli gilamlar
Kalta junli (qirqilgan) yaxlit matoli gilamlar garchi kam sonli bo‘lsa-da, o‘zbek gilamchiligining salmoqli qismini tashkil etadi.
XIX asr – XX asr boshlari gilamdo‘zligi
So‘nggi o‘rta asrlar davrida O‘zbekiston hududida uchta davlat – Buxoro amirligi, Xiva va Qo‘qon xonliklari sarhadlarida hunarmandchilikning o‘ziga xos maktab va markazlari rivojlandi.
Qadimda kulolchilikda qanday bo‘yoqlar va sirlash usullari qo‘llanilgan?
Markaziy Osiyoda sopol idishlar ishlab chiqarishning dastlabki bosqichlarida ishqorli va qalay-qo‘rg‘oshinli bo‘yoqlar ishlatilgan.
Varshavadagi muzeyda saqlanayotgan milliy taqinchoqlar
Varshavadagi Osiyo va Tinch okeani muzeyi kolleksiyasida atigi uchta zargarlik buyumi saqlanadi.
Sharqning parijlik ayollari
XIX asrda voha-shaharlarga tashrif buyurgan yevropalik savdogarlarning ma’lumotlari va ushbu mintaqa bo‘ylab sayohat qilgan chet ellik fotograflar tomonidan suratga olingan Markaziy Osiyo xalqlari hayotini aks ettiruvchi ajoyib suratlarda o‘zbek an’anaviy liboslarining boyligi va xilma-xilligi o‘z aksini topgan.
Afrosiyobdan topilgan 2000 yillik idishlar
Eng qadimiy kulolchilik mahsulotlari ishlab chiqarish markazi zamonaviy Samarqand shahri yaqinidagi, Afrosiyob ko‘hna shaharchasida aniqlangan.
Farg‘ona kulolchiligining o'ziga hosligi
Tyan-Shan va Oloy tog‘lari o‘rtasida Sirdaryo bo‘ylab cho‘zilgan, unumdor Farg‘ona vodiysi, bugungi kunda O‘zbekiston, Tojikiston va Qirg‘iziston o‘rtasida bo‘linib ketgan bo‘lsa-da, ko‘p asrlik an’analarga ega bo‘lgan kulolchilik mahsulotlari ishlab chiqaruvchi eng yirik markaz bo‘lib qolmoqda.
Ayollar liboslari tarkibiga nimalar kirgan?
Ayollar liboslari tarkibiga ko‘ylak, shalvar, ustki kiyim – mursak, to‘n, ko‘chaga kiyiladigan kiyim – paranji, bosh kiyimlari – turli ro‘mollar, mahsi va kavush, zargarlik bezaklari kirgan.
Toshkentlik ayollarga qanday marjonlar yoqqan?
Bir necha marjon shodasi toshkentlik ayollarning eng sevimli taqinchoqlaridan edi.
Ayollar choponining boshqa choponlardan farqi nimada bo‘lgan?
Ayollar choponlari bichimiga ko‘ra erkaklarnikidan farqlanmagan.
Sirlangan o‘yma terrakota yasash usuli qachon va qayerda dunyoga kelgan?
Mo‘ljaldagi koshinlar naqshini loyga o‘yib tushirish orqali sirlangan o‘yma terrakotani yasash usuli O‘rta Osiyoda temuriylar davriga (1370 – 1506) yaqin mustaqil ravishda ishlab chiqilgan edi.
“Iskandar va yetti donishmand” miniatyurasida shohlarning ulug‘vorligi qanday ifodalangan?
Yunonistonlik sarkarda Buyuk Iskandar tarixining sharqiy anʼanalarida u nafaqat shavkatli jangchi, adolatli podshoh sifatida, balki faylasuf sifatida ham ulug‘langan.
Qo‘qon xonlari tangalari
Pul birligi har bir davlatning iqtisodiy-savdo munosabatlaridagi o‘rni, qolaversa, uning mustaqilligining belgilashda muhim ahamiyat kasb etib kelgan.
Shoh Xormuzd va Sulton Husayn Boyqaroning “quloqsiz” shahzodalarini “birlashtirgan” miniatyura
Ushbu miniatyura Nizomiyning «Xusrav va Shirin» dostoni syujetiga asosan ishlangan bo‘lib, unda Xusravning otasi Shoh Xormuzd o‘g‘lini ichkilikbozlikka berilgani uchun jazolashga qaror qiladi, ammo oqsoqollarning tavsiyasi bilan o‘z aybidan pushaymon bo‘lgan yigitni kechiradi.
Gazlama tayyorlashdagi antiqa uslublar
Ipakdan gazlama tayyorlash san’ati juda rivojlangan vaqtlarda turlicha usullar qo'llanilgan.
Ulug‘bek madrasasini bezagan “yulduz” Berlinda saqlanyaptimi?
1923 yilda muzeyga bo‘rtmasi pastak naqsh bilan bezatilgan, yulduz shaklli jimjimador marmar taxtacha sovg‘a qilingan.
Buyuk ipak yo‘lidagi shahar aholisi qanday kiyinishgan?
В городах-оазисах, располагавшихся на трассах Великого шелкового пути, основной вид мужской верхней одежды был – чапан.
Avangardning O‘rta Osiyodagi yorqin ijodkorlari kimlar edi?
Anʼanaviy sanʼatga xos bo‘lgan va avangard xususiyatiga ega asarlarda o‘z talqinini topgan badiiy tilning shartliligi, obrazlar ramziyligi aniq va ixchamligi, bezakdorligi ular kesishgan nuqta bo‘lgan.
Turkiston avangardining noyobligi nimada bo‘lgan?
Turkiston avangardining noyobligi shundaki, bunda rus avangardi, u esa o‘z navbatida Yevropa avangardi yutuqlari, tajribasi Markaziy Osiyo anʼanaviy madaniyatining rassomlik tajribasi bilan uyg‘unlashgan.
O‘zbekistonda tasviriy sanʼat milliy maktabi tashkil topishi
1920 yillarda O‘zbekistonda tasviriy sanʼat milliy maktabini shakllantirish jarayoni amalga oshirila boshlandi.
O'zbekiston — Polshalik rassom nigohida
Stanislav Poznanskiyning O‘zbekistonga safari paytida yaratilgan asarlari 1970 yilda Varshavada namoyish etilgan, undan keyin Krakovga va Polshaning boshqa shaharlari bo‘ylab yuborilgan.