Virjiniyalik jurnalist Larri Blayberg 30 yildan buyon sayohat, tarix va madaniyat kesishgan nuqtalar haqida yozib keladi. U har bir tarixiy ko‘rsatkich oldida to‘xtaydigan va muzey abonementini safarning majburiy qismi deb biladigan sayyohlar toifasiga kiradi.
2026-yilda dunyoda muzeylar e’tibor markaziga aylanadi. BBC Travel ochilishi eng ko'p kutilayotgan muzeylar haqida yozdi. E'tiborlisi, ular qatorida O'zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ham bor.
- Lukasning Narativ san’at muzeyi, Los-Anjeles
Shakli jihatidan ulkan uchuvchi kosmik kemaga o‘xshaydigan Los-Anjelesning eng yangi madaniy inshooti xuddi Star Wars yaratuvchisi Jorj Lukas filmi sahifalaridan chiqqanga o‘xshaydi. Va bu tasodif emas: rejissyor va uning rafiqasi Mellodi Xobson tomonidan asos solingan Lukasning Narativ san’at muzeyi sentyabr oyida ochiladi va afsonaviy kosmik voqealarga oid rekvizitlar hamda kostyumlarni o‘z ichiga oladi.
Narativ (hikoyaviy) san’atga bag‘ishlangan mazkur muzeyga 1 milliard AQSh dollari sarflangan bo‘lib, unda 40 000 dan ortiq eksponat namoyish etiladi. 300 000 kvadrat fut maydonni egallagan besh qavatli bino ikki teatrni o‘z ichiga oladi va keng ko‘lamli ko‘rgazma maydonini taklif etadi. Los-Anjelesning janubiy qismidagi Ekspozishn-Park hududida joylashgan muzey 11 akrli majmua tarkibiga kiradi.
Shuningdek, Los-Anjelesda 2026-yil bahorida sun’iy intellekt yordamida yaratilgan san’atga bag‘ishlangan Dataland muzeyi ham ochilishi rejalashtirilgan.
- Guggenxaym Abu-Dabi, BAA
450 000 kvadrat fut maydonga ega bino tashrif buyuruvchilarni G‘aribona siluyet bilan kutib oladi, bu Oz mamlakatining manzaralarini eslatadi: bu egri metallik yuzalar va parus shaklidagi formalar ansambli. Bir korpus o‘rniga bir necha galereyalar mavjud bo‘lib, ular shisha ko‘priklar va o‘tmishlar orqali birlashtirilgan.
Saadiyat orolida, Abu-Dabi markaziga yaqin joylashgan muzey madaniy klasterning asosiy obyekti bo‘ladi, unga allaqachon Luvr filiali kirgan. Ochilish bu yil kutilmoqda, aniq sana hali e’lon qilinmagan. Ekspozitsiyalar 1960-yillardan bugungi kungacha san’atni qamrab oladi, shuningdek, G‘arb va Janubiy Osiyo hamda Shimoliy Afrika rassomlariga alohida e’tibor qaratiladi.
- Larrakiya madaniy markazi, Darvin
Larrakiya madaniy markazi — bu Darvin shahrida, Avstraliyaning Shimoliy hududi poytaxtida, sentyabr oyida ochiladigan taassurotli yangi muzeydir. Suv bo‘yi binoga uchuvchi qush shaklidagi tom qo‘yilgan bo‘lib, u ajdodlar ruhini ifodalaydi.
60 million avstraliya dollari qiymatga ega muzey an’anaviy va marosimlik buyumlarni namoyish etadi, ularning ko‘pchiligi yaqinda qaytarilgan. Xususan, Los-Anjelesdagi Kaliforniya universiteti Fauler muzeyi XIX asr oxiri — XX asr boshida olib ketilgan artefaktlarni qaytardi, shuningdek, Larrakiya qartlari Bristol muzeyidan qurol kolleksiyasini qaytarish uchun Buyuk Britaniyaga borishgan. Markazda galereyalar, san’at studiyalari, ochiq amfiteatr, marosimlik maydonlari, mahalliy taomlar restorani va xalq hunarmandligi mahsulotlari do‘koni mavjud.
- Obama prezidentlik markazi, Chikago
AQShning sobiq prezidenti Barak Obama Obama Prezidentlik markazining ochilishi bilan yana diqqat markazida. U nafaqat uning merosini abadiylashtiradi, balki Mishel Obama ulg‘aygan Chikago shahrining janubiy qismini rivojlantirishga ham qaratilgan.
19 akr maydonni egallagan majmua me’morlar Tod Uilyams va Billi Siyen tomonidan loyihalashtirilgan bo‘lib, u mashhur rassomlar asarlari, sport va jamoatchilik hududlari, kutubxona hamda bolalar o‘yin maydonchalarini o‘z ichiga oladi. Muzeyning sakkiz qavatli granit binosi o‘zaro tutashgan to‘rt qo‘lni ramzlaydi.
Ekspozitsiyada Obamaning prezidentlik davriga oid artefaktlar, jumladan Oval kabinetining to‘liq o‘lchamdagi nusxasi ham namoyish etiladi. Markaz iyun oyida ochiladi, uning qiymati 700 million AQSh dollarini tashkil etadi.
- Kanal–Pompidou, Bryussel
Sobiq Citron avtomobil yig‘ish zavodi Yevropaning eng yangi zamonaviy san’at markaziga aylantirilmoqda. 40 000 kv metr maydonni egallagan majmua noyabr oyida ochiladi va 2030-yilgacha rekonstruksiya uchun yopilgan Parijdagi Pompidu markazi kolleksiyalari uchun vaqtinchalik makon bo‘lib xizmat qiladi.
Loyiha sanoat merosini muvaffaqiyatli moslashtirish namunasini namoyon etadi hamda kutubxona, bolalar maydonchasi, nonvoyxona va tom qismida joylashgan restoranni o‘z ichiga olgan yangi madaniy hududning bir qismiga aylanadi.
- O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi
Ilgari Ipak Yo‘li markazi va ilmiy markaz bo‘lgan Toshkent, joriy yil mart oyida ochilishi kutilayotgan Islom sivilizatsiyasi markazi nomli ulkan muzey majmuasi bilan yana xaritada o‘z o‘rnini ko‘rsatishga tayyorlanmoqda. Binoning o‘zi ajoyib ko‘rinishga ega bo‘lib, shahar manzarasida hukmronlik qiluvchi ulkan turkuaz mozaik kubbasi bilan bezatilgan.
Poytaxtning markazida joylashgan muzey Qur’on Zali atrofida shakllangan bo‘lib, u erda VII asrga oid mashhur Usmon Qur’oni namoyish etilishi kutilmoqda. Bu qadimiy matnning eng qadimgi namunalaridan biri bo‘lib, UNESCOning “Dunyo xotirasi” ro‘yxatiga kiritilgan. Markazning kolleksiyasida, shuningdek, 2 000 dan ortiq qo‘lyozmalar va tarixiy buyumlar mavjud bo‘lib, ko‘pchiligi so‘nggi yillarda auksion va savdolardan sotib olinib, mamlakatga qaytarilgan. Markaz tarkibida kutubxona, mamlakatdagi ilk ixtisoslashtirilgan bolalar muzeyi, hunarmandchilik ustaxonalari va restavratsiya laboratoriyasi ham bor.
Shuningdek, Toshkentda: 1912-yilda qurilgan sanoat binolarida joylashgan Zamonaviy san’at markazi ham ochiladi.