Аёллар либосининг қайси предмети қорақалпоқ санъатининг юксак чўққиси ва маданий ҳодисаси ҳисобланади?

Аёллар либосининг қайси предмети қорақалпоқ санъатининг юксак чўққиси ва маданий ҳодисаси ҳисобланади?

Аёлларнинг анъанавий кўк кўйлак - қизнинг тўй маросими либоси ҳақида сўз юритамиз.

Ушбу турдаги кийим бир неча минг йиллар олдин Орол денгизи соҳилларида яшаган массагетларнинг қадимги жангари қабилалари билан боғлиқ. Тахмин қилиш мумкинки, кўк-кўйлакнинг кўкрак қисмига кашта тикишдан асосий мақсад аёлнинг кўкраги ва қорин бўшлиғини, яъни тананинг биринчи навбатда насл бериш учун масъул бўлган қисмларини ҳимоя қилишдир. Тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, бундай ямоқни сеҳрли белги, деб ҳисоблаш мумкин.

Аёллар тўй либосининг асосини турли хил безакли нафис саукеле бош кийими ташкил қилган. Саукеле қадимги тўй бош кийими бўлиб, олимларнинг фикрига кўра, қадимги Сако-Массагет жангчиларининг дубулғаларини эслатади. Ушбу бош кийим эволюция жараёнида келин тўй либосининг тожига айланди.

Қорақалпоқ саукелеси юмшоқ думалоқ қалпоқ бўлиб, қулоқлари кигиздан тикилган, қизил мато билан ёпилган ва турли услубларда безатилган. Безатиш учун кумуш маржонлар кўринишидаги каштадўзлик ва заргарлик буюмлари, шунингдек, маржонлар, сувқоғозлар ишлатилган. Маржонлар нафақат гардиш сифатида ишлатилган, балки ипак ипга ҳам терилган. Маржон қаторлари либоснинг баъзи қисмларини тўлиқ қоплаган.

Бош кийимнинг орқа томонида бўйинга тушадиган ҳалақа матосидан тор нақшли чизиқ туширилган. Қулоқчалар бир-бирига параллел равишда қизил матодаги иккита тор фигурали чизиққа қалин қаторларда, ипак ипларга терилган маржонлар билан безатилган.

Эркаклар қандай кийим кийганлари, ёш қизлар нима учун ёши катта аёлларнинг либосларини кия олмаганлари ҳақида “Ўзбекистон маданий мероси жаҳон тўпламларида” туркумидаги "И. В. Савицский номидаги Қорақалпоғистон Республикаси давлат санъат музейи" (IX жилд) китоб-альбомидан маълумот олишингиз мумкин.

"Ўзбекистон маданий мероси жаҳон тўпламларида" лойиҳасининг бош ҳомийси  Eriell Group нефть-сервис компанияси эканлигини қайд этиб ўтамиз.