2019-yil avgust oyida boʻlib oʻtgan III Xalqaro kongressda Oʻzbekiston madaniy merosini oʻrganish, saqlash va ommalashtirish boʻyicha Butunjahon jamiyati vakolatxonasining Parij shahrida rasmiy roʻyxatdan oʻtganligini eʼlon qilish marosimi boʻlib oʻtdi.

 22-23 avgust kunlari YuNESKO shafeligida, Bosh direktor Odre Azule ishtirokida, O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyatining III Xalqaro kongressi va “O‘zbekiston – Buyuk yo‘llar va sivilizatsiyalar chorrahasi: imperiyalar, dinlar, madaniyatlar” mtros haftaligi bo‘lib o‘tdi. 

Kongress va Meros haftaligida 300 dan ortiq sharqshunos- olimlar, YUNESKO ekspertlari, Oʻzbekiston hukumati vakillari, xorijiy va milliy OAV vakillari ishtirok etdi. Ishtirokchilar orasida – O‘zbekiston Bosh vaziri A.Aripov; O‘zbekiston vitse-premeri A.Abduhakimov; O‘zbekiston madaniyat vaziri B.Sayfullayev; O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi E. Rtveladze; O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayxon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti direktori B.Abduxalimov; atoqli Qur’onshunos-olim B. Bobojonov; O‘zbekiston tarixi davlat muzeyi direktori J.Ismoilova; O‘zbekiston Respublikasi Badiiy akademiyasi akademigi A.Hakimov; Hofstra universitetining san’at tarixi professori va Yaqin Sharq va Markaziy Osiyo dasturi direktori A. Naymark (AQSh); Kembrij Fors tadqiqotlari  markazining  tadqiqotlar bo’yicha direktori F. Melvill; Varshavadagi Osiyo va Pasifila muzeyi Osiyo boʻlimi katta mutaxassisi K. Krjivitska va boshqalar qatnashdilar.

Kongressda “O‘zbekiston madaniy merosi jahon to‘plamlarida” turkumidagi 20 jildlik kitob-albomlarning taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Shu bilan birga, Parijda O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati rasmiy ro‘yxatdan o‘tganligini e’lon qilish marosimi bo‘lib o‘tdi.

 Bir qator noyob tadbirlar bo'lib o'tdi:

 22 avgust – “Kushon xazinalari: Dalverzin tillosi” ko‘rgazmasi, O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati tomonidan yaratilgan “Kushon saltanati xazinalari” kitob-albomi va hujjatli filmining taqdimoti, Oʻzbekiston Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasining koʻmagida; 

22 avgust – Welcome to Uzbekistan. “O‘zbekiston madaniy merosi jahon to‘plamlarida” loyihasi homiysi Eriell Group xalqaro neft-servis kompaniyasining tantanali qabuli. 

22 avgust - Parijda Butunjahon jamiyatining rasmiy ro'yxatdan o'tganligi e'lon qilindi.

23 avgust – O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida eng nodir qo‘lyozmalar ko‘rgazmasi bo‘lib o‘tdi. 

23 avgust – O‘zbekiston tarixi davlat muzeyida “Sharq – G‘arb: O‘zbekiston madaniy merosini asrab-avaylashda muzeylar tajribasi” mavzuida davra suhbati. 

23 avgust – O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida “O‘zbekiston qo‘lyozma merosini saqlash, o‘rganish va ommalashtirishning dolzarb masalalari” mavzusidagi davra suhbati. 

23 avgust – Temuriylar tarixi davlat muzeyida “Temuriylar davrining yorqin davri” davra suhbati.

23 avgust kuni III kongress ishtirokchilari O‘zbekiston musulmonlari idorasi markaziga tashrif buyurishdi. Ular butun islom olamining eng buyuk mulki, muqaddas yodgorliklar – noyob qadimiy qo‘lyozma – Usmoniylar (Usmon) Qur’oni, shuningdek, jahon olimlari tomonidan ham Usmoniylarning Qur'onlaridan ekanligi e’tirof etilgan 16 varaq “Kattalangar Qur’oni” bilan tanishdilar. 

24 avgust – “O‘zbekiston – sivilizatsiyalar chorrahasi” xalqaro arxeologik va sayyohlik forumi. 

24 avgust – Termiz shahridagi Aleksandriya Oksyanskaya arxeologik yodgorligining ochilishi, Butunjahon jamiyatining 200 dan ortiq a’zolarining qazilma ishlariga tashrifi. 

24 avgust kuni “Rossiya-Kultura” va “Sevimli” telekanallarida “O‘zbekiston: muhabbat afsonalari” hujjatli filmining premyerasi bo‘lib o‘tdi.

25 avgust – “Asrlar qa’ridan nur” islom ulamolarining xalqaro ilmiy anjumani.

25 avgust – “O‘zbekiston – buyuk yo‘llar va sivilizatsiyalar chorrahasi: imperiyalar, dinlar, madaniyatlar” mavzusidagi Madaniy meros haftaligi mehmonlari, Surxondaryoning betakror maskanlaridan biri – Fayoztepa buddaviy ibodatxona majmuasiga tashrif buyurishdi.

25 avgust – Madaniy meros haftaligi ishtirokchilari Termiz arxeologiya muzeyining bebaho boyliklarini ko‘rish uchun noyob imkoniyatga ega bo‘ldilar.

26 avgust – Moddiy va nomoddiy madaniy merosni asrab-avaylash – dolzarb muammolar va strategiyalarga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya. Konferensiya O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev tashabbusi bilan, YuNESKO shafeligida, nafaqat O‘zbekistonda, balki butun Markaziy Osiyo mintaqasida ilk bor o‘tkazildi.

26 avgust – Registon maydonida dunyoning 300 nafar mashhur olimlari O‘zbekiston Prezidentiga murojaat qildi. 

Termizda boʻlib oʻtgan “Oʻzbekiston – sivilizatsiyalar chorrahasi” xalqaro arxeologik va sayyohlik forumi ishtirokchilariga, akademik E.V. Rtveladze, Aleksandr Makedonskiyning yo'qolgan shahri- afsonaviy Aleksandriya Oksyanskayaning, ochilishini e’lon qildi.

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi Edvard Rtveladze qadimiy manzilgohda olib borilgan qazishmalar va Aleksandriya Oksyanskayani aniqlash jarayoni qanday kechganligi haqida gapirib berdi:

“Kampirtepa qadimiy manzilgohi 1979-yilda Amudaryo vodiysidagi arxeologik yodgorliklarni Termizdan Kelifgacha boʻlgan yoʻnalishda oʻtkazilgan marshrut tadqiqotlari chogʻida aniqlangan. O’shanda  issiqlik chidab bo'lmas darajada edi. Topilma menda katta taassurot qoldirdi. Qadimiy  manzilgoh kichik va ixcham edi. Biz qadimgi yunon ibodatxonasini, qal'ani, darvozani, Amudaryo chizig'iga tushadigan ayvonni topdik. Ellinizm davrining ilk sopol parchalari ham shu yerda topilgan”, - deydi Rtveladze.

Olimning qo‘shimcha qilishicha, u gipotezalarida juda ehtiyotkorlik bilan yondashgan va ularni o‘nlab yillar davomida isbotlab keladi. Ammo bu gal, E.V.Rtveladzening so‘zlariga ko‘ra, qadimgi yunon tarixchisi va geografi Ptolemey asarlarida tilga olingan va O‘rta Osiyodagi ellinistik madaniyatning noyob yodgorligi bo‘lgan Aleksandriya Oksyanskaya O‘zbekistonning Surxondaryo viloyatida joylashganligiga shubha yo‘q.